المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم وشارح : مصطفوي )

63

مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )

پشت خود اتمام كن . و در اين خم شدن متوجه باش كه قيام به خدمت و تصميم به عبادت و بندگى لازمست به توفيق و يارى پروردگار صورت گيرد ، و از اتكاء به نفس و ديدن قوت و قدرت و نيروى خود ، تنزل و انحطاط نموده ، و عبادات و اعمال خود را به توفيق و يارى او انجام داد . به واسطهء فروتنى و تواضع از وساوس و حيله‌ها و خدعه‌هاى شيطانى خود را دور كرده ، و قلب خود را تزكيه و تنزيه كن . زيرا خداوند متعال بندهء خود را به اندازه اى كه تواضع و خضوع دارد ، بلند و بزرگ مىكند . و هر چه عظمت و جلال پروردگار متعال در قلب و باطن انسان جلوه گر شد خداوند او را به حقيقت تواضع و خضوع و خشوع هدايت خواهد فرمود . [ ( شرح ) ] آرى يكى از معارف و حقايقى كه موجب سعادت و خوشبختى و موفقيت انسان است معرفت پيدا كردن به حقيقت نفس از لحاظ خضوع و خشوع و فروتنى ذاتى او مىباشد كه انسان را به حقيقت بندگى و عبوديت آشنا كرده ، و صفات خود بينى و خودستايى و غرور را از قلب خارج مىكند . و اين معرفت يا با تفكر در بارهء امور و قواى محدود و ضعيف خود و با اقامهء براهين حاصل مىشود ، و يا با شهود مقام خود در مقابل شهود عظمت و جلال حق ، و البته در طريق دوم صد در صد حالت يقين و حق اليقين براى قلب انسان صورت گرفته ، و جاى شك و ترديدى باقى نمىماند . و چون اين شهود براى سالك و مؤمن حقيقى پيدا شد ؛ در همه حالات خود ( در حركت و سكون و در حال انفراد و اجتماع ) راكع است به حقيقت ركوع ، اگر چه صورت ركوع به عمل نيامده باشد . در قيام اين گفتها دارد رجوع ، وز خجالت شد دو تا اندر ركوع باز فرمان مىرسد بردار سر ، از ركوع و پاسخ حق بر شمر